Woord voor woord terug naar de taal van je oma en opa.
Veel mensen met Javaanse wortels kennen het gevoel: je hoort de taal van je oma en opa, je begrijpt er stukjes van, maar zelf spreken lukt niet meer. Het zijn losse woorden geworden.
Daar begint het ook weer. Wij maakten Cara Jawa, een Javaans woordenboek met lessen dat je gewoon in je browser opent — op je telefoon net zo goed als op je laptop. Niets installeren. Elk woord staat er in het Nederlands, het Engels en het Javaans, en je kunt in alle drie zoeken.
Elk niveau heeft tien lessen en elke les tien woorden. Je begint bij begroetingen, getallen en familie, en eindigt bij grammatica en spreekwoorden. Op dit moment staan er889 woorden in, en elke maand komen er bij.
| Niveau | Waarover | Woorden |
|---|---|---|
| 1 | De basis | 102 |
| 2 | Dagelijks leven | 100 |
| 3 | Communicatie | 100 |
| 4 | Activiteiten | 98 |
| 5 | Natuur, cultuur & gesprek | 99 |
| 6 | Gesprekken & zinnetjes | 100 |
| 7 | Werk & maatschappij | 100 |
| 8 | Natuur & omgeving | 94 |
| 9 | Grammatica & spreekwoorden | 96 |
Bij 887 van de 889 woorden zit een opname. Die zijn ingesproken door onze eigen taaldocent Mas Jadmiko, niveau voor niveau, en daarna woord voor woord uitgeknipt en nagelopen. Daarvoor stond er een computerstem, en die legde de klemtoon net verkeerd en maakte van een Javaanse klank een Nederlandse.
Heb je een les doorgenomen, dan overhoor je hem met kaartjes of met een quiz. Een balk bovenaan laat zien hoever je bent.
Wil je eerst zien wat je krijgt? De 102 woorden van niveau 1 staan gratis online, met de uitspraak erbij — van begroetingen en getallen tot eten en drinken.
Dit verrast bijna iedereen die begint. Javaans heeft spreekniveaus: met wie je praat bepaalt welk woord je kiest. Ngoko gebruik je onder elkaar, tegen vrienden en kinderen. Krama is de beleefde vorm, tegen ouderen en tegen mensen die je met respect aanspreekt.
Het gaat niet om een uitgang of een beleefd woordje erbij. Het zijn vaak compleet andere woorden:
| Nederlands | Ngoko | Krama |
|---|---|---|
| eten | mangan | dhahar |
| drinken | ngombe | ngunjuk |
| slapen | turu | sare |
| komen | teka | rawuh |
| gaan | lunga | kesah |
| zeggen | kandha | matur |
Hierop wordt veel gezocht, dus het verdient een duidelijk antwoord: Cara Jawa leert het Javaans zoals het op Java gesproken wordt.
Surinaams-Javaans komt daarvandaan. Het ging in 1890 mee met de eerste contractarbeiders die vanuit Batavia naar Suriname vertrokken, en heeft zich daarna ruim honderddertig jaar apart ontwikkeld — met woorden uit het Nederlands en het Sranantongo, en met een eigen klank. Wie met Surinaams-Javaans is opgegroeid herkent in Cara Jawa veel, maar niet alles.
Dat verschil is geen probleem om weg te poetsen; het is een deel van het verhaal. Voor ons allebei: wij zijn een Surinaams-Javaanse gemeenschap die de taal van Java terugleert.
Cara Jawa kost € 3 per maand.
De woorden worden aangedragen door de Javaanse taaldocent waarmee we samenwerken en door cursisten die tijdens de lessen vragen wat iets ook alweer was. Zo groeit de lijst elke maand.
Stichting Gema Rasa heeft Cara Jawa, een Javaans woordenboek met lessen dat je in je browser opent op dictionary.carajawa.nl. Er staan 889 woorden in, verdeeld over negen niveaus van elk tien lessen, met opnames van een Javaanse taaldocent.
Cara Jawa kost € 3 per maand. Tot en met 31 oktober 2026 is het gratis te gebruiken.
Nee. Cara Jawa opent in je browser, op je telefoon net zo goed als op je laptop.
Ja. De 102 woorden van niveau 1 staan vrij te lezen op dictionary.carajawa.nl/woorden, met de Nederlandse en Engelse vertaling en een opname van de uitspraak. Daar heb je geen account voor nodig.
Ja. Bij 887 van de 889 woorden zit een opname, ingesproken door onze eigen taaldocent Mas Jadmiko. Dat is geen computerstem: die legde de klemtoon verkeerd en maakte van een Javaanse klank een Nederlandse.
Javaans heeft spreekniveaus. Ngoko gebruik je onder elkaar, tegen vrienden en kinderen; krama is de beleefde vorm, tegen ouderen en mensen die je met respect aanspreekt. Het zijn vaak compleet andere woorden: eten is mangan in ngoko en dhahar in krama.
Niet precies. Cara Jawa leert het Javaans zoals het op Java gesproken wordt. Surinaams-Javaans komt daarvandaan — het ging in 1890 mee met de eerste contractarbeiders — maar heeft zich sindsdien apart ontwikkeld, met woorden uit het Nederlands en het Sranantongo. Wie met Surinaams-Javaans is opgegroeid herkent veel, maar niet alles.
Niveau 1 is daarvoor gemaakt: ruim honderd woorden met begroetingen, getallen, familie, tijd en eten. Daarmee kun je een gesprek openen en afsluiten.